KONU ANLATIMI TÜRKÇE

ZAMİR (ADIL)

Zamir (Adıl) konu anlatımı içerisinde öğreneceklerimiz ; zamir tanımı ve özellikleri , Sözcük halindeki zamirler ;  [ Kişi (şahıs zamirleri), işaret zamiri, belgisiz zamir , soru zamiri, dönüşlülük zamiri] , Ek halindeki zamirler ; iyelik (aitlik) zamiri, ilgi zamiridir.  

Zamir, İsim olmadıkları halde isimlerin yerini tutan ve isim gibi kullanılan sözcüklere  denir.

Örnekler;

Ayşe, çok başarılı bir öğrencidir. — isim

O, çok başarılı bir öğrencidir. — zamir

Kalem, yere düşünce kırıldı. — isim

Bu yere düşünce kırıldı. — zamir

Sözcük Halindeki  Zamirler

 icon-pinned Kişi (şahıs) zamiri

 icon-pinned  İşaret zamiri

   Belgisiz zamir

  Soru zamiri

  Dönüşlülük zamiri

Ek Halindeki Zamirler 

    İyelik (aitlik) zamiri

    İlgi zamiri

Zamirlerin Özellikleri
  • Zamirler ismin yerini tuttukları için yani isim gibi kullanıldıkları için isim çekim eklerini alabilirler.

-Beni —  ben-i

  • Zamirlerle isim tamlaması kurulabilir.

-Onun arkadaşı

  • Ben ve sen kişi zamirlerine ‘-e-a’ yönelme hal eki geldiğinde bana ve sana şekline dönüşür.

-Ben-e,a—  bana

-Sen-e,a— sana

  • Zamirlerle ikileme kurulabilir.

-Senli benli konuşuyor.

-Öteki beriki

-Kendi kendine

 

                            SÖZCÜK HALİNDeki ZAMİRLER

-İnsan isimlerinin yerini tutan zamirlerdir. Türkçe de 3 tekil 3 çoğul olmak üzere 6 tane kişi zamiri vardır.

Ben — 1.Tekil

Sen— 2.Tekil

O —  3.Tekil

Biz — 1.Çoğul

Siz — 2.Çoğul

Onlar — 3. Çoğul

Örnekler;

-Beni neden aramadın? — zamir

-Bunları sen mi yaptın? — zamir

-Onu sen ara. — zamir

-Sizi davet etmemiş. — zamir

-Siz, onları tanımıyor musunuz? — zamir

-Bana hiç bahsetmedi. — zamir

-Ona da haber ver. —  zamir

İşaret Zamiri

-İsimlerin işaret yoluyla belirtilerek gösteren zamirlerdir.

-İşaret zamirleri şunlardır; ‘bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, öteki, beriki, diğeri, öbürü, öylesi, böylesi, şöylesi, bura, şura, ora.’

NOT: O ve onlar sözcükleri insan ismi yerine kullanılırsa kişi insan dışı varlıklar yerine kullanılırsa işaret zamiri olur.

O, güvenilir biridir. — kişi zamiri

O, hepsinden daha tuzluydu. — kişi zamiri

Onlar buradan taşındılar. — işaret zamiri

Onlar çürümüş çöpe at.—  işaret zamiri

                                    

NOT : İşaret zamiri ile işaret sıfatını birbirine karıştırmamalıyız.

-Bu ev çok güzel. İşaret sıfatı

-Bu çok güzel. İşaret zamiri

-Şu çocuk çok şımarık. İşaret sıfatı

-Şu, çok şımardı. İşaret zamiri

Belgisiz Zamir

-Varlıkların isimlerinin yerine belirsiz olarak tutan zamirlere belgisiz zamir denir.

-Belgisiz zamirler şunlardır; ‘biri, birkaçı, bir çoğu, kimi, hepsi, tümü, herkesi, birtakımı, herhangi biri, bazısı kimse, başkası, şey, hiç kimse.’

Örnekler ;

-Konuşmasını herkes ayakta dinledi. Belgisiz zamir

-Çoğu işlerini bitirmeden çıkmış ofisten. Belgisiz zamir

-Hiçbiri bu soruya cevap veremedi. Belgisiz zamir

-Kimse açıklama yapmadı bana. Belgisiz zamir

-Sınıftan herhangi birini çağır gelsin dedi müdür bey. Belgisiz zamir

 

NOT : Belgisiz zamir ile belgisiz sıfatı KARIŞTIRMAMALIYIZ!

Örneğin ;

-Bazı öğrenciler sorumluluklarını yerine getirmiyor. Belgisiz sıfat

-Bazıları sorumluluklarını yerine getirmiyor. Belgisiz zamir

Soru Zamiri

-Varlıkların adını yerini soru yolu ile tutan zamirleridir.

-Soru zamirleri şunlardır; Ne,kim, kime, nereye, kaç, hangisi, kaçı.

NOT :Soru zamirleri çekim eki alabilirler.

Kim —  Kim-i, kim-e,  kim-de,  kim-den,  kim-ler

Ne — ne -y-e, ne-y-i, ne-y-de, ne-y-den, ne-ler

Örnekler ;

-Bu romanın kim okumak ister? Soru Zamiri

-Gecenin bu saatinde nereden geliyorsun? Soru Zamiri

-Pazardan neler aldın? Soru Zamiri

-Bu gömleği kaça aldın? Soru Zamiri

-Ödüller kaçıncıya verildi? Soru Zamiri

 

NOT :  Soru zamiri ile soru sıfatını karıştırmamalıyız.

Hangi soru daha zormuş. Soru sıfatı

Hangisi daha zormuş. Soru Zamiri

Dönüşlülük  Zamirleri

-‘kendi’ sözcüğü dönüşlülük zamiridir.

-Kendi sözcüğüne uygun çekim eklerini getirirsin.

Örnekler ; 

-Bunu kendi yaptı. —Dönüşlülük  Zamirleri

-Bu soruyu kendim yaptım.— Dönüşlülük  Zamirleri

-Sinemaya kendileri gitti. —Dönüşlülük  Zamirleri

-Kendisi nerede? — Dönüşlülük  Zamirleri

-Kendisi istedi gitmeyi. — Dönüşlülük  Zamirleri

NOT :  Pekiştirme anlamı katabilir.

Örnekler;

-Bunu ben kendim yaptım.

-Hatalarını sen kendin yaptın.

Ek HalindEKİ Zamirler

-İsimlere eklendiğinde o ismin kime veya neye ait olduğunu bildiren eklere iyelik zamiri denir.

Örnekler ; 

 -Okul-um ev-imiz-e çok yakın.

Dayın-da seninle gelecek mi? İyelik z.

-Anne-m yarın gelecek size. İyelik z.

-Evleri çok küçülmüş. İyelik z.

-Perdenizi ne zaman yıkatacaksınız. İyelik z

Dün ayakkabısı yırtılmış. İyelik z.

İlgi Zamiri

İlgi zamiri -ki eki ile yapılır. -ki eki bir ismin yerini tuttuğu için ilgi zamiri olur.

Örnekler;

-Benim saçlarım senin saçlarından daha uzun.

-Benimki seninkinden uzun.

                                    

 

 

 

 

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir