KONU ANLATIMI TÜRKÇE

SIFAT (ÖNAD)

Sıfatlar konusu içerisinde öğreneceklerimiz; Niteleme sıfatı, belirtme sıfatı, sayı sıfatı (sıra sayı, asıl sayı,üleştirme sıfatı,kesir sayı sıfatı ve topluluk sıfatı ), belgisiz sıfat, soru sıfatı, pekiştirme sıfatı ve adlaşmış sıfatdır.

Sıfatlar, isimleri belirten ya da niteleyen sözcüklerdir.

Niteleme Sıfatı

-Varlıkların rengini, durumunu, biçimini bildiren sıfatlardır.

-Niteleme sıfatını bulmak için isime  “Nasıl” sorusu sorulur.

Örnekler;

Yeşil gömlek

Mavi gökyüzü

Yuvarlak masa

Çalışkan öğrenci

Fakir çocuk

Belirtme Sıfatı

-Varlıkları işaret, sayı, belgisizlik ve soru yönü ile belirtilen sıfatlardır.

-Belirtme sıfatı 4 grupta incelenir.Bunlar ;

1.İşaret Sıfatı

2.Sayı Sıfatı

3.Belgisiz Sıfat

4.Soru Sıfatı

İşaret Sıfatı 

-Varlıkların yerini işaret yoluyla belirten sıfatlardır.

-İşaret sıfatını bulurken isime hangi sorusu sorulur.

-Bazı işaret sıfatları; bu,şu,öteki,beriki,şöyle,böyle vb.

Örnekler;

-Bu çocuk (Hangi çocuk )

-Şu kitap (Hangi kitap)

-Beriki yol

-O dolap

-Öbür çanta

DİKKAT!!!! İşaret sıfatı ile işaret zamirini karıştırmamalıyız.

Örneğin ;

Bu çocuk başarılı (İşaret Sıfatı)

Bu çok başarılı (İşaret Zamiri)

Öteki yol daha iyi (İşaret Sıfatı)

Öteki daha iyi (İşaret Zamiri)

Sayı Sıfatları

-İsimleri sayı yolu ile belirten sıfatlardır.

Kendi içerisinde 5’e ayrılır.Bunlar ; Asıl sayı, sıra sayı , üleştirme, kesir , topluluk sıfatıdır.

1.Asıl Sayı Sıfatı

-İsimlerin sayıların kaç tane olduğunu da  belirten sayı sıfatlarıdır.

-İsme “kaç “sorusu sorulur.

Örnekler;

-Üç bardak

-Bin öğrenci

-Beş kalem

2.Sıra Sayı Sıfatı

-Varlıkların sayısını sıra olarak belirten derecelendiren sıfatlardır.

-Sıra sayı sıfatı bulunurken sayılara “-ıncı, -inci,-uncu, -üncü” ve isme kaçıncı sorulur.

Örnekler;

-İkinci kat

-Beşinci sıra

-Yedinci öğrenci

3.Üleştirme Sıfatları

-Sayıları paylaştırma yolu ile belirten sayı sıfatıdır.

-Sayılara “-ar,-er,şar,şer” eklerinin getirilmesiyle yapılır.

Kaçar sorusunun cevabını verir.

Örnekler ;

-İkişer elma

-Üçer kitap

-Beşer ceviz

4.Kesir Sayı Sıfatı

-İsimleri belirten sayıların kesirli olarak belirtildiği sayı sıfatlarıdır.

-İsimlere sorulan kaçta kaç sorusunun cevabıdır.

Örnekler ;

-Dörtte bir pasta

-Yarım ekmek

-Çeyrek altın

5.Topluluk sayı sıfatı

-İsimleri belirten sayıların birliktelik ve topluluk bildirdiği sayı sıfatıdır.

-Topluluk sayı sıfatı sayılara “-z, -ız,- iz, -uz,- üz” eklerinin getirilmesiyle bulunur.

Örnekler ;

-İkiz kardeşler

-Üçüz çocuklar

-Beşiz kedi

Belgisiz Sıfat

-İsimleri belirsizlik yolu ile belirten sıfatlardır.

 Belgisiz sıfatlardan  bazıları şunlardır; “birkaç, birçok, çok, az, biraz, birtakım, tüm,hiçbir, herhangi bir, bazı,kimi,başka, çoğu, fazla ve her biridir.

Örnekler;

-Birkaç öğrenci

-Çoğu insan

-Birtakım adamlar

-Tüm sınıf

-Kimi sporcular

DİKKAT!!! Belgisiz sıfat ile belgisiz zamir karıştırmamalıdır.

Örnekler;

Birkaç öğrenci gelmedi (Belgisiz Sıfat)

Birkaçı gelmedi.(Belgisiz Zamir)

DİKKAT!!! “bir” sözcüğü hem sayı hem belgisiz sıfat olarak kullanılabilir.

Örnekler ;

Bir gün beni anlayacaksınız. (Belgisiz Sıfat )

Annem bir gün sonra gelecek. (Sayı Sıfatı)

Soru Sıfatı

-İsimleri soru yolu ile belirten sıfatlardır.

-Soru sıfatları şunlardır “hangi, kaç, ne,kadar, nasıl,kaçıncı, kaçar vb.”

Örnekler ;

-Kaç kişi geldi?

-Kaçıncı sınıfa gidiyorsun?

-Nasıl bir ev aldın?

-Kaçar armut dağıttın?

-Yeni gelen nasıl bir öğrenci ?

DİKKAT!!! Soru sıfatı ile soru zamiri birbirine karıştırılmamalıdır.

Örnekler;

Hangi öğrenci gelmedi?(İşaret Sıfatı)

Hangisi gelmedi? (İşaret Zamiri)

Adlaşmış Sıfat

İsimle birlikte kullanılan sıfatlarda bazen isim düşer ve sıfat isimi de kendi içerisine hapseder. Bu durumlarda sıfat ismin görevini de üstlendiği için adlaşmış sıfat olur.

Örnekler;

-Kırılacak eşyaları dolaba kaldırdı. (Niteleme Sıfatı)

-Kırılacakları dolaba kaldırdı.(Adlaşmış Sıfat )

-Gelen misafirleri kapıda karşıladı (sıfat)

-Gelenleri kapıda karşıladı. (Adlaşmış Sıfat)

Pekiştirme Sıfatları

-Anlamı güçlendirilmiş sıfatlara pekiştirme sıfatı denir.

Örnekler;

-Kapkara kalem

-Masmavi gökyüzü

-Sapsarı saç

-Bembeyaz ütü

-Simsiyah kömür

 

 

 

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir