KONU ANLATIMI TÜRKÇE

DEYİMLER VE ATASÖZLERİ

Deyimler ve Atasözleri konu anlatımı kısmında öğreneceklerimiz ; Deyim ve atasözü nedir , deyimler ve atasözlerinin genel özellikleri ve özdeyiş (vecize) nedir.

Deyimler

 icon-reply Genellikle gerçek anlamdan uzaklaşıp mecaz anlam taşıyan en az iki sözcükten oluşan kalıplaşmış söz gruplarına deyim denir.

Deyimlerin genel özellikleri 

1. En az iki sözcükten oluşurlar.

 icon-rightarrow Maymun gözünü açtı.      

 icon-rightarrow Etekleri zil çalmak.

 icon-rightarrow Küplere binmek.

 icon-rightarrow Kulak kabartmak.

2. Genellikle mecaz anlam taşırlar.

 icon-rightarrow Başının etini yemek.

 icon-rightarrow Dilinde tüy bitmek.

 icon-rightarrow Gözleri yollarda kalmak.

 icon-rightarrow Ağzından bal damlamak.

 3.Gerçek anlamda kullanılan deyimler çok azdır.

 icon-rightarrow Çoğu gitti azı kaldı.

 icon-rightarrow Hem suçlu hem güçlü.

 icon-rightarrow Yükte hafif pahada ağır.

 4. Deyimler ders verme anlamı taşımazlar.

 5.Deyimler genellikle ‘mastar’ durumundadır. Yani bir fiili kapsar.

 icon-rightarrow Göze girmek.

 icon-rightarrow İnce eleyip sık dokumak.

 icon-rightarrow Dilini yutmak.

6.Deyimler kalıplaşmış sözlerdir. Deyimi oluşturan kelimelerden herhangi biri çıkarılamaz ve kelimelerin yerine yakın anlamlı veya eş anlamlı kelimeler kullanılamaz.

Bazı Deyimler ve Anlamları 

 icon-rewind  icon-rightarrow Dokuz  doğurmak.    icon-reply sabırsızlıkla, merakla beklemek.

 icon-reply-alt  icon-rightarrow Dokuz yorgan eskitmek    icon-reply  uzun yaşamak

 icon-rewind  icon-rightarrow Dokuz köyden kovulmak.   icon-reply  pek çok yerden göçen

 icon-rewind  icon-rightarrow Dolap beygiri gibi dönüp durmak.   icon-reply  hiç değişmeyen bir işte durmadan, devam etmek

 icon-rewind  icon-rightarrow Dönüm noktası.     bir durumdan başka bir duruma geçme durumu

Atasözleri

 icon-reply İnsanların yaşadıklarından çıkarttıkları uzun deneme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş halka malolmuş öğüt veren, kalıplaşmış özlü sözlere atasözleri denir.

Atasözlerinin özellikleri 
  1. Kısa ve özlü sözlerdir
  2. Ders ve öğüt verirler.
  3. Sözcüklerin yerleri değiştirilemez.
  4. Atasözleri ve deyimlerin söyleyeni belli değildir.
  5. Toplumun yaşayış gelenek görenek ve inanışlarını ortaya koyar .
  6. Atasözleri de hem mecaz anlamda hem gerçek anlamda söylenmiş olabilir.
  7. Atasözleri cümle niteliği taşır.
BAZI ATASÖZLERİ VE ANLAMLARI 

icon-star El elden üstündür icon-next Hiç kimse bu işi benden daha iyi yapamaz denmemeli

 icon-star Hamama giren terler icon-next  Bir işe girişen kimse, o işin güçlüklerini, sıkıntılarını ve masraflarını göze almalıdır. 

 icon-star Hatasız kul olmaz  icon-next Hiç bir insan kusursuz değildir, her insan hata yapabilir.

 icon-star Damlaya damlaya göl olur  icon-next Tutumlu olmanın öneminden bahsediyor. Bazen ufak görünen şeyler bir araya geldiği zaman büyük olur.

Özdeyiş (Vecize)

   Tanınmış kişilerin duygu ve düşüncelerini kısa bir şekilde anlattığı özlü sözlerdir.

  1. Kim tarafından söylendikleri bellidir.
  2. Kısa, etkili ve güzel sözlerdir.

Örnek;

Bir mum diğer mumu tutuşturmakla ışığından bir şey kaybetmez. (Mevlana)

Hürriyet olmayan bir memlekette ölüm ve yok olma vardır. (Mustafa Kemal Atatürk)

DEYİMLER VE ATASÖZLERİ TEST SORULARI İÇİN TIKLAYINIZ 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir